اقدامات گلستان علی

1384 تا 1389

گلستان علی سال 1384 مجوز رسمی سازمان بهزیستی رو دریافت کرد و این سالها ما فقط با 30 فرزند پسر شروع به کار کردیم و اولین مرکز ما مرکز زنده یا محمدی هست در سال 1376 مرحوم محمدی با باور بر ایجاد یک خانه امن، برای کودکان بی سرپرست و بدسرپرست که بدون پناهگاه در خیابان های شهر، به سر میبردند، به سازمان بهشتی مشهد مراجعه کرد و خواستار یک همکاری انسان دوستانه برای این فرزندان شدن و اعلام کردند که زمینی به ایشان واگذار شود تا بتوانند خانه ای برای این فرزندان بسازند و آن را در اختیار خود سازمان بهزیستی قرار دهند. مرحوم آقای محمدی در زمین 5000 متری اهدا شده، ملکی به وسعت 2500 متر ساخت. این ملک با مدیریت سازمان بهزیستی مشهد ، تبدیل به خانه امن فرزندان بی سرپرست و بدسرپرست شد . بنابر زنده نگهداشتن باور و هدف تعالی مرحوم، نام این مرکز از ابتدا تاسیس تا کنون محمدیه نامیده می شود. حمیدرضا رضازاده (مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره موسسه گلستان علی (ع)): این خانه شروع شکل گیری خانواده گلستان علی (ع) بود . درست در بهمن 1383 در طی مراسم افطاری، با دیدن کودکان تصمیم خود را بر این گرفتم که تا حد توان،با وضع قوانینی در جهت رشد فرزندان، تغییری در روند زندگی آنها ایجاد کنم. در آن سال ها با توجه به امکانات محدود و افزایش تعداد کودکان بی سرپرست و بدسرپرست در سطح شهر، این خانه دیگر در شرایط خوب نگهداری از فرزندان نبود . چنانچه در بهمن 1383 به محلی که فرزندان به طور موقت در آنجا اقامت می کردند تبدیل شده بود و دیگر شکل و نشانی از خانه ای که جز اهداف ساختن آن توسط مرحوم محمدی بود،نداشت. پس از انجام تشریفات قانونی در مورخه 1384/06/10 فعالیت این مرکز با ۴۰ نفر فرزند پسر ۶ تا ۱۴ ساله از طرف سازمان بهزیستی شروع شد . در ابتدا امر قوانینی وضع کردم جهت بهبود شرایط، در طی این قوانین ساختار فیزیکی این ملک باید دچار تغییراتی جهت رفاه بیشتر فرزندان می شد و در این محیط باشگاه ورزشی و زمین چمن تاسیس شد با هدف اینکه ورزش، عاملی بازدارنده از هر نوع گرایش به عوامل اعتیاد زا، برای کودکان می باشد. در ادامه اتاق مطالعه ای برای فرزندان تعبیر شد پرا که مطالعه یکی از مهمترین عوامل در رشد فکری و فردی این فرزندان می باشد. در انتها اتاق فرزندان را متناسب با نیازهای فرزندان رنگ . بازسازی کردیم. باید گفت در طی این یک سال تغییرات و بازسازی زیادی در این ملک ایجاد کردیم. بعد طرح سلامت اجتماعی موسسه رو راه اندازی کردم و با یک کارشناس مناطق اسیب دیده و نیازمند شناسایی میشد و مسیول مددکاری موسسه و تعدادی از خیرین و بانی های این روش برای ارسال غذای گرم به مناطق محروم میرفتن و این اتفاق های خوبی را برای موسسه رقم میزد مبنی بر اینکه این طرح در راستای غذای گرم شروع شد اما کم کم کمک های پیشگیرانه موسسه هم در این مناطق اتفاق افتاد و خانواده های مناطق محروم را در مواردی چون ودیعه مسکن یا شغل یا وسایل مورد نیار خانه یا حتی اجاره منزل مورد توجه قرار میگرفت و پرداخت میشد به این صورت دیگر کودکان خانواد ه های نیازمند در خانه مورد حمایت واقع میشدن تا تعداد افراد وارد شونده به موسسه کم شود سال 1386 به بعد: مرکز دوم موسسه ایجاد شد با منحل شدن خانه 15 خرداد

1390 تا 1394

در این گزارش سه‌ساله، بر این رویکرد تأکید شده است که «پیشگیری و توانمندسازی» از درمان مؤثرتر است. مؤسسه در کنار نگهداری و حمایت از فرزندان، مسیر رشد و استقلال‌پذیری آنان را از طریق آموزش، مهارت‌آموزی، مشاوره و برنامه‌های فرهنگی و تربیتی دنبال کرده و همزمان تلاش کرده است با گسترش همکاری‌ها با نهادهای مرتبط و همراهی خیرین، کیفیت خدمات را ارتقا دهد. در ابتدای گزارش، پیام‌ها و یادداشت‌هایی از مسئولان مرتبط درباره نقش مؤثر مؤسسه در حوزه‌هایی مانند آموزش، تربیت، فرهنگ دینی، اشتغال‌آموزی و تربیت بدنی آمده است؛ همچنین بر اثرگذاری این اقدامات در کاهش و کنترل آسیب‌های اجتماعی تأکید شده است. نمودارهای آموزشی نشان می‌دهد میانگین معدل کل دانش‌آموزان روند صعودی داشته است (حدود 14.62 در خرداد 93، 15.86 در خرداد 94 و 15.97 در خرداد 95). همچنین آمار تجدیدی‌ها کاهش قابل توجهی را نشان می‌دهد (حدود 150 در سال 93، 65 در سال 94 و 39 در سال 95) که بیانگر بهبود کیفیت آموزشی و پیگیری هدفمند درسی است. در این دوره، فعالیت‌های منظم ورزشی و کلاس‌های هفتگی در رشته‌های مختلفی مانند فوتسال، فوتبال، شنا، والیبال، ژیمناستیک، تکواندو، کونگ‌فو و… برگزار شده و حضور فرزندان در برنامه‌های ورزشی قابل توجه بوده است. همچنین مشارکت در مسابقات و رویدادهای ورزشی و برخی دستاوردها/افتخارات نیز در گزارش ثبت شده است. بخشی از گزارش به اردوها و سفرهای سالانه اختصاص دارد و نشان می‌دهد برنامه‌های فرهنگی-تربیتی در کنار تفریح و تجربه‌های جمعی، برای مراکز مختلف برگزار شده است. هزینه‌ها و نحوه تأمین آن (مؤسسه/خیرین) نیز به‌صورت مستند ذکر شده است. در گزارش، مددکاری اجتماعی به‌عنوان مجموعه‌ای از راهکارهای مبتنی بر اصول مشاوره و روانشناسی معرفی شده که هدف آن کمک به رشد، رفاه، توانبخشی و ایجاد تغییر مثبت در زندگی فرزندان و خانواده‌هاست؛ این فرآیند با ارزیابی، شناخت دقیق شرایط و برنامه‌ریزی حمایتی دنبال می‌شود. بخشی از گزارش به ساختار پشتیبانی و امکانات اختصاص دارد؛ از مدیریت و امور اداری تا نگهبانی، خدمات، ثبت و پیگیری اموال و همچنین بخش نقلیه برای جابه‌جایی‌ها و مأموریت‌های اجرایی که نقش مهمی در نظم و استمرار خدمات دارند. یکی از محورهای کلیدی این دوره، «طرح سلامت اجتماعی» است؛ طرحی که بر شناسایی خانواده‌های کم‌برخوردار، جمع‌آوری اطلاعات میدانی، رتبه‌بندی نیازها و هدف‌گذاری حمایتی تکیه دارد تا کمک‌ها متناسب با نیاز واقعی باشد و در نهایت به توانمندسازی (تحصیل/اشتغال) و کاهش وابستگی منجر شود. در گزارش، جلسات علمی-مشورتی و اقدامات اجرایی این طرح نیز مستندسازی شده است. در این بازه، توزیع غذای گرم در مناطق هدف انجام شده و در گزارش به عددی در حدود 17,000 پرس غذای گرم اشاره شده است. همچنین تهیه و توزیع لوازم‌التحریر (حدود 165 بسته) برای آغاز سال تحصیلی و حمایت از خانواده‌های شناسایی‌شده (حدود 80 خانواده در چارچوب برنامه‌های طرح) نیز در گزارش آمده است.

1395تا 1399

در آبان‌ماه ۱۳۹۶ تأکید اصلی فعالیت‌ها بر «مدیریت هدفمند اوقات فراغت» بوده؛ با این نگاه که اوقات فراغت هم می‌تواند بهترین بستر برای شکوفایی استعدادهای کودک باشد و هم اگر بدون برنامه رها شود، در آینده زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی گردد. به همین دلیل، برای این گروه سنی (به‌دلیل حساسیت بیشتر)، اجرای برنامه‌ها با نظارت بخش اداری مرکز (مدیر، مددکار و روانشناس) انجام شده و فعالیت‌ها در سه محورِ اوقات فراغت، آموزش‌های تربیتی–اجتماعی مربیان و برنامه‌های تخصصی مددکاری و روانشناسی پیش رفته است. در این ماه، برنامه‌های معنوی به شکل منظم اجرا شده است؛ از جمله برگزاری فرازهایی از دعای توسل در سه‌شنبه شب هر هفته و همچنین تلاوت سوره‌های کوچک قرآن، صلوات خاصه امام رضا(ع)، آیه‌الکرسی و… در پنج‌شنبه هر هفته. این فضاها علاوه بر جنبه مذهبی، نقش تربیتی و آرام‌ساز داشته و با محور دعا برای خیرین، مسئولین مؤسسه و شفای بیماران شکل گرفته است. یکی از نقاط پررنگ این ماه، ایجاد تجربه‌های گرم اجتماعی با همراهی خیرین بوده است؛ از دعوت‌ها برای صرف نهار یا شام گرفته تا دورهمی‌هایی که طبق برنامه در روزهای سه‌شنبه هر هفته برگزار شده و بچه‌ها در یک فضای صمیمی، حس دیده‌شدن و تعلق را تجربه کرده‌اند. این بخش‌ها کمک کرده ارتباط کودک با جامعه حمایتگر، زنده و واقعی بماند و تجربه‌های مثبت جایگزین بخشی از کمبودهای عاطفی شود. در این ماه مجموعه‌ای از اردوها و برنامه‌های بیرون از مرکز اجرا شده که هم جنبه نشاط و تفریح داشته و هم جنبه تربیتی. از جمله حضور در سینما و تماشای فیلم عروسکی، رفتن به کلوپ بازی، بازدید آموزشی از مجموعه‌های مرتبط با محیط‌زیست (باغ پرندگان، آکواریوم و سینمای چندبعدی/پنج‌بعدی)، حضور در مجموعه آبی و همچنین رفتن به مرکز بازی سرزمین عجایب. در کنار این برنامه‌ها، زیارت حرم مطهر امام رضا(ع) و حضور در برنامه مذهبی «سه‌ساله‌های حسینی» در رواق امام خمینی (با هماهنگی بهزیستی) نیز انجام شده که نشان می‌دهد تفریح و تربیت ارزشی در کنار هم دیده شده‌اند. همچنین اشاره شده برخی برنامه‌ها به‌صورت مشارکتی با مهدکودک (سه ستاره نازنین) انجام گرفته و هزینه‌ها/خدمات بعضی اردوها با همراهی خیرین تأمین شده است. برای ایجاد نظم بدنی و تخلیه انرژی سالم، فعالیت ورزشی مشخصی هم به شکل هفتگی اجرا شده است؛ کلاس ژیمناستیک در سالن شهید عابدی در هر هفته (در متن به‌صورت «سه‌شنبه هر هفته» آمده) با هماهنگی واحد تربیت‌بدنی مؤسسه برگزار شده تا کودک علاوه بر بازی‌های روزمره، یک برنامه منظم مهارتی–حرکتی هم داشته باشد. در این ماه، تمرکز جدی بر تقویت مهارت‌های پایه متناسب با سن دیده می‌شود؛ مانند انجام تکالیف مهدکودک (به‌خصوص رنگ‌آمیزی و تمرین درست گرفتن مداد)، آشنایی کودکانه با مشاهیر ایران (مثل معرفی حکیم فردوسی و شاهنامه با روایت داستانی)، خمیر‌بازی برای تقویت دست‌ورزی و هماهنگی چشم و دست، بازی‌های حرکتی مثل پرتاب توپ به سبد برای افزایش توجه و تمرکز، و فعالیت‌هایی مثل نقاشی خانواده و کار با قیچی که هم به تقویت عضلات ظریف دست کمک می‌کند و هم از نظر تربیتی/روانی امکان شناخت بهتر دنیای درونی کودک را فراهم می‌سازد. بخشی از فعالیت‌ها با هدف تخلیه هیجانی و بیان احساسات طراحی شده است؛ مثل بازی با حیوانات و قصه‌گویی از زبان کودک (با توجه به جنبه‌های ناخودآگاه)، بازی فکری «دوچشمی» برای افزایش تمرکز و دقت همراه با ایجاد شادی، و بازی با بادکنک در حیاط مرکز که بعد از آماده‌سازی و شست‌وشو، به‌عنوان یک روز شاد و به‌یادماندنی برای بالا بردن اعتمادبه‌نفس و تخلیه هیجان اجرا شده است. در آبان ۱۳۹۶ مراقبت‌های سلامت به شکل پیگیرانه انجام شده است؛ از جمله چکاپ و معاینه ماهانه توسط پزشک خیر و تجویز دارو برای دو نفر از فرزندان. همچنین امور دندان‌پزشکی برای یکی از فرزندان تازه‌ورود (معاینه و ترمیم) پیگیری شده و تأکید شده خدمات دندان‌پزشکی فرزندان با همراهی پزشک خیر انجام می‌گیرد. رسیدگی به بهداشت و آراستگی هم با اصلاح موی فرزندان توسط خیرین انجام شده که نشان می‌دهد مراقبت، فقط درمان نیست و به نظم ظاهری و بهداشت روزمره هم توجه شده است. در این ماه فضای روانشناسی مرکز با همت خیرین تجهیز شده تا محیطی متناسب با سن فرزندان فراهم شود. علاوه بر آن، برای یکی از فرزندان با نظر پزشک متخصص مغز و اعصاب، کاردرمانی ذهنی پیگیری شده که طبق متن هفته‌ای یک جلسه و به‌صورت افتخاری ادامه داشته است. همچنین جلسه آموزشی روانشناسی در پنج‌شنبه هر هفته طبق هماهنگی با مسئولین مؤسسه توسط روانشناس مرکز برگزار شده تا آموزش و هم‌افزایی تیمی در حوزه رفتار و سلامت روان استمرار داشته باشد. در این ماه ملاقات‌های خانوادگی طبق دستور مرکز پذیرش و هماهنگی بهزیستی و مدیریت مؤسسه انجام شده و بر «نظارت مددکار» در این ملاقات‌ها تأکید شده است. علاوه بر ملاقات، بازدید از منزل یکی از مادران جهت بررسی وضعیت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی هم انجام گرفته تا تصمیم‌گیری‌های حمایتی بر پایه شناخت میدانی باشد، نه حدس و روایت. برای اینکه مراقبت از حالت فردمحور خارج شود و یک استاندارد ثابت داشته باشد، جلسه هماهنگی و جلسه تیمی تخصصی با حضور پرسنل برگزار شده؛ به‌ویژه درباره برنامه مراقبت فرزند تازه‌ورود و ارائه نظرها برای بهبود رفتار. همچنین مددکار مرکز در جلسه اولیا و مربیان مهدکودک (سه ستاره نازنین) شرکت کرده تا با همفکری مربیان، وضعیت فرزندان و مسائل رفتاری دقیق‌تر بررسی و مدیریت شود.

1400 تا 1404

در بازه‌ی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ تأکید مؤسسه بر این بوده که حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست، فقط رسیدگی روزمره نیست؛ بلکه یک مسیر پیوسته‌ی «رشد، توانمندسازی و آینده‌سازی» است. در این سال‌ها، مؤسسه تلاش کرده هم‌زمان با مدیریت شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی، از تبدیل آسیب‌های خانوادگی و فقر به بحران‌های عمیق‌تر برای کودکان جلوگیری کند و نگاه جامعه را به مسئولیت جمعی در قبال کودکان حساس‌تر کند. در این دوره، فعالیت‌ها به شکل شبکه‌ای و تخصصی پیش رفته است؛ یعنی هر نیاز کودک و خانواده با یک واحد مشخص پاسخ داده می‌شود: از خانه‌های شبانه‌روزی و خوابگاه‌های دانشجویی تا آموزش، پرورش، روانشناسی، مددکاری، مشارکت‌های مردمی، حقوق کودک، سلامت اجتماعی و پشتیبانی. این ساختار کمک کرده خدمات پراکنده نباشد و حمایت‌ها «هدفمند، قابل پیگیری و قابل توسعه» بماند. در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ آموزش به‌عنوان ستون اصلی آینده‌سازی دنبال شده است؛ از انتخاب مدرسه‌های مناسب‌تر و پیگیری وضعیت تحصیلی تا برنامه‌های تقویت یادگیری و هدایت تحصیلی. هدف این بوده که فرزند، فقط درس نخواند؛ بلکه مسیر توانایی و اعتمادبه‌نفس علمی پیدا کند و انتخاب رشته و آینده تحصیلی‌اش بر اساس استعداد و علاقه شکل بگیرد. در کنار درس، برنامه‌های فرهنگی، تربیتی و دینی به‌صورت مستمر اجرا شده تا کودک تجربه‌ی تعلق، نظم اخلاقی، ارتباط اجتماعی سالم و نشاط را کنار هم داشته باشد. اردوها، مناسبت‌ها، فعالیت‌های گروهی و برنامه‌های معنوی، بخشی از سازوکار تربیتی بوده تا رشد شخصیت فرزندان فقط در کلاس درس خلاصه نشود. در این بازه، حمایت روانشناختی و آموزش مهارت‌های زندگی جدی دیده شده؛ از ارزیابی‌های اولیه تا مشاوره‌های فردی و گروهی، کار روی اضطراب‌ها و آسیب‌های روحی، و تقویت مهارت تصمیم‌گیری، ارتباط و مدیریت هیجان. هدف این بوده که کودک از نظر روانی «ایمن‌تر و آماده‌تر» وارد جامعه شود. در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ تأکید شده که استمرار کیفیت خدمات بدون همراهی مردم و خیرین ممکن نیست. بنابراین جذب مشارکت‌ها (نقدی، غیرنقدی و خدمات تخصصی) با نظم و اعتمادسازی پیگیری شده تا نیازهای روزمره، پروژه‌های توسعه‌ای و مسیرهای توانمندسازی، پشتوانه پایدار داشته باشد. خلاصه‌ی مسیر : مؤسسه تلاش کرده حمایت را از «کمک مقطعی» به «مدل رشد پایدار» تبدیل کند؛ مدلی که همزمان آموزش، تربیت، سلامت روان، حمایت اجتماعی و پشتیبانی مردمی را کنار هم می‌چیند تا کودک، آینده‌ای واقعی‌تر و محکم‌تر بسازد.