همه چیز با یک باور ساده شروع شد… باوری که بر شایستگی ذاتی کودکان برای رشد و آیندهسازی تأکید داشت. مؤسسه خیریه گلستان علی(ع) با مجوز رسمی سازمان بهزیستی کشور و به شماره ثبت ۱۵۶۵، بر پایه همین باور شکل گرفت و فعالیت خود را آغاز کرد. شکلگیری این مؤسسه حاصل نگاهی مسئولانه به جامعه بود؛ نگاهی که مسئله کودکان بیسرپرست و بدسرپرست یا فاقد سرپرست مؤثر را نه یک موضوع احساسی یا مقطعی، بلکه یک مسئولیت اجتماعی پایدار میداند. در خانواده گلستان علی(ع)، کودک کسی نیست که صرفاً از او مراقبت شود؛ او انسانی است که باید برای زندگی مستقل، سالم و مؤثر در جامعه آماده گردد. از همین رو، شعار «هر کودک شایستگی دارد و ما همراهشان هستیم تا این شایستگی را کامل کنند»
آلبوم عکسهای خانواده گلستان علی (ع)
چه چیزی ما را به این راه آورد؟
سالها قبل، پیش از آنکه نام «گلستان علی (ع)» شناخته شود، نگاهی عمیقا مسئولانه به شرایط اجتماعی کشور، خصوصا بیتوجهی به مسئولیت اجتماعی در قبال کودکان بیسرپرست، این مسئولیت تنها نادیده گرفتن سرنوشت گروهی از کودکان نیست، بلکه آیندهی کل جامعه را تحتتأثیر قرار میدهد؛ کودکان بیسرپرست و بدسرپرست یا فاقد سرپرستی موثر که امروز بدون حمایت، امنیت، آموزش و مراقبت کافی رشد میکنند، فردا به عنوان همراهان، همکاران ، همسران و همنسلان فرزندان ما در همین جامعه حضور خواهند داشت و آسیبهای ترمیمنشدهی امروز، میتواند در آینده به شکل ناامنی، بیاعتمادی و گسست اجتماعی نمایان شود. اگر خواهان جامعهای امن، سالم و پایدار هستیم، باید بدانیم امنیت تنها با قانون و ساختارهای بیرونی شکل نمیگیرد، بلکه حاصل توجه، مسئولیتپذیری و حمایت آگاهانه از کودکانی است که سازندگان فردای این سرزمیناند؛ از اینرو، حمایت از کودکان بیسرپرست نه صرفاً یک اقدام خیرخواهانه، بلکه ضرورتی اجتماعی برای حفظ امنیت، سلامت و آیندهی فرزندان همهی ماست. این مسئولیت اجتماعی دغدغهای جدی را در ذهن جناب آقای رضازاده و جمعی از افراد دغدغه مند جامعه ایجاد کرد. مشاهده ای مستقیم به کودکانی که در عدم حضور عشق، امنیت با ثبات ، دیده شدن،الگوی رفتاری سالم و دلبستگی خانوادگی رشد میکردند، این واقعیت را نشان میداد که آسیبهای وارد شده به آنان، تنها مسئلهای فردی نیست، این مواجهه انسانی نشان داد که بیتوجهی به سرنوشت این کودکان، پیامدهایی اجتماعی و پایدار به همراه خواهد داشت.
این مسئولیت از کجا شروع شد ؟
در سال ۱۳۸۳، این دغدغه اجتماعی به اقدامی عملی منجر شد . آقای رضازاده به همراه جمعی از دوستان و افراد فعال اجتماعی، با احساس مسئولیتی برخاسته از واقعیتهای جامعه، تصمیم گرفتند ساختاری حمایتی با رویکرد بازسازی محیط خانواده برای کودکان بیسرپرست و بدسرپرست یا فاقد سرپرست موثر ایجاد کنند. در همان سال، فعالیت مؤسسه با راهاندازی یک مرکز نگهداری شبانهروزی آغاز شد؛ مرکزی که پذیرش فرزندان آن از طریق معرفی سازمان بهزیستی به آن انجام میگرفت و هدفش صرفاً نگهداری نبود، بلکه ایجاد محیطی امن برای رشد، تربیت و بازسازی روانی کودکان بود.
شروع رسمی گلستان چه زمانی رقم خورد؟
در سال ۱۳۸۴ و همزمان با گسترش تدریجی فعالیتها و مسئولیت های موسسه نسبت به فرزندان خود ، نیاز به داشتن چارچوبی روشن و قانونی بیش از پیش احساس شد؛ به همین دلیل، مؤسسه بهصورت رسمی به ثبت رسید. این ثبت حقوقی، نقطهی آغاز شکلگیری رسمی خانوادهی گلستان علی (ع) بود. در این دوره، تمرکز اصلی بر ایجاد نظم و ثبات در امور اداری، جلب اعتماد نهادهای مسئول و ایجاد یک شیوهای روشن و منسجم برای نگهداری و تربیت فرزندان قرار گرفت. تجربه سالهای نخست نشان داد که نگهداری صرفا پاسخگوی نیازهای عمیق عاطفی، آموزشی و اجتماعی کودکان نیست و لازم است به مسیر زندگی آنان بهصورت جامعتر و همهجانبهتری توجه شود.
چرا رویکرد شبه خانواده هدف کار گلستان علی (ع) قرار گرفت؟
در سالهای بعد، با افزایش تعداد فرزندان تحت پوشش و تنوع نیازهای آنان، دامنه فعالیتهای موسسه بهتدریج گسترش یافت. روش نگهداری به سمت ایجاد خانههای فرزندان با رویکرد شبهخانواده حرکت کرد؛ خانههایی با ظرفیت محدود که تلاش میشد فضای آنها تا حد امکان شبیه به محیط خانواده باشد و نیازهای عاطفی فرزندان مورد توجه عمیقی قرار بگیرد.جامعهای کوچک که امن، سالم و پایدار باشد و حس دیده شدن و تعلق و ارزشمندی را به فرزندان منتقل کند. لازم به بیان است که این رویکرد با هدف کاهش آسیبهای روانی، تقویت حس تعلق، و آمادهسازی فرزندان برای حضور سالم در جامعه طراحی شد.
چرا حمایت، به فرهنگسازی رسید؟
با ورود به دهه ۱۳۹۰، حاصل تجربه سالهای گذشته مؤسسه را به این جمعبندی رساند که مسئولیت اجتماعی کودکان بیسرپرست و بدسرپرست یا فاقد سرپرست موثر، تنها از مسیر نگهداری شبانهروزی قابل حل نیست. از همین رو، از سال ۱۳۹۰ به بعد، رویکرد مؤسسه بهصورت تدریجی به سمت فرهنگسازی اجتماعی، پیشگیری و توجه به نقش خانوادهها سوق پیدا کرد. این تغییر مسیر، نتیجه درک عمیقتر موسسه از ریشههای اجتماعی این آسیب و ضرورت کاهش آن پیش از تبدیلشدن به بحران واقعی بود.
این مسیر چگونه به مجوز کشوری ختم شد؟
مجوز تاسیس سال 1384 گرفته شده بود اما در سال ۱۳۹۲، با توجه به گستردگی فعالیتها، پذیرش فرزندان از نقاط مختلف کشور و افزایش مراکز تحت پوشش، موسسه موفق به اخذ مجوز کشوری شد. این رویداد، نقطه عطف مهمی در تاریخ گلستان علی (ع) به شمار میرفت و جایگاه مؤسسه را از یک مجموعه محلی به نهادی با مسئولیت ملی ارتقا داد. از این مقطع، دامنه پاسخگویی و تعهد اجتماعی مؤسسه به شکل محسوسی افزایش یافت.
