04 مرداد

مهارت دوست یابی در کودکان

مسئله ای که امروزه وجود دارد این است که کودکان در معرض اتفاق هایی هستند که مواجه شدن با آن ها نیاز به جسارت دارد.
والدین معمولا می خواهند کودکان را طوری تربیت کنند که آن ها بتوانند کارهای مربوط به خود را انجام دهند اما کودکان با یکدیگر متفاوتند و سطح جسارت هریک از آن ها متفاوت است.
یکی از مهم ترین چالش هایی که کودک دارد و باید جسورانه با آن برخورد کند، در زمان آشنا شدن با هم سن و سالان خود و یافتن دوست است. . کودک پس از ۲ سال دوستی و رابطه با مادرش،آرام آرام از او فاصله می گیرد و به بازی با کودکان هم سن خود نیز جذب می شود. در امر دوست یابی و طی کردن مراحل آن، عوامل بسیاری تاثیر دارد. ابتدا از فواید داشتن دوست بر سلامت روح و روان کودک خواهیم گفت و سپس مهارت های اجتماعی مورد نیاز کودک برای انجام این امر را بررسی خواهیم کرد.
فواید داشتن دوست بر سلامت روح و روان کودک
یافتن دوست خوب یکی از مهم ترین مسائل است که بر سلامت روح و روان کودک اثر می گذارد و معمولا کودکانی که نمی توانند دوستی بیابند و رابطه خوبی با آنها ایجاد کنند به مشکلاتی مثل اضطراب و افسردگی دچار می شوند. به گزارش ایسنا نتایج تحقیقات نشان می دهد که حتی داشتن یک دوست می تواند شرایط روحی بسیار خوبی برای کودک به وجود آورد و تعداد زیاد دوستان مطرح نیست. آنچه اهمیت دارد کیفیت این ردوستی و مثبت بودن این رابطه است. کودکان به کمک دوستانی که دارند می توانند راه هایی جهت رفع مشکلات خود بیابند، اختلافاتشان با دیگران را مدیریت کنند و رابطه مثبتی با دیگران داشته باشند.
اما مسئله مهمی که وجود دارد این است که آموزش دوست یابی کار سختی است. و پدر و مادر ها با صبر و تحمل می توانند این مهارت را به کودک آموزش بدهند و آن را تقویت کنند. همچنین نشان دادن واکنش های مثبت در مقابل رفتار کودک، تشویق کودک جهت انجام رفتار خوب، انتقاد نکردن از او از راه کارهایی می باشد که به افزایش مهارت کودک در مسئله دوست یابی کمک می کند.
دوست بچگی، دوست بزرگسالی
تعدادی از کودکان به دلیل عدم وجود یک سری مهارت ها مثل مهارت های اجتماعی،مهارت مدیریت، تعامل مثبت با دیگران، نداشتن تفکر خلاقانه و روحیه نقاد، عدم همدلی و توانایی در تصمیم گیری و داشتن محیط زندگی نا آرام قادر نیستند با افراد همسال خود ارتباط مثبت برقرار کنند و در میان همسالان انزوا و گوشه گیری را انتخاب می کنند.


حامد سیامکی کارشناس ارشد روانشناسی بالینی و عضو سازمان نظام مشاوره و روانشناسی در مصاحبه با خراسان می گوید: عده ای از کودکان هستند که دوستانشان بسیار کم هستند یا هیچ دوستی ندارند و تک و تنها هستند و در تعاملات اجتماعی نمی توانند موفق باشند. اغلب این کودکان به همراه پدر و مادر بزرگ می شوند و اگر در زمان مناسب به مهدکودک نروند و امکان دوست یابی نداشته باشند، در آینده به دلیل عدم توانایی در ارتباط با دیگران دچار آسیب های شدید خواهند شد. شخصی که در این شرایط قرار می گیرد همواره دچار احساس تنهایی، بی کسی، ناامیدی و افسردگی می شود حتی زمانی که خانواده و یا همسر وی در کنار او باشند.
چنین فردی آستانه تحمل سختی بسیار پایینی دارد و در زندگی شور و اشتیاق و نشاط درونی که باید احساس کند را نمی تواند داشته باشد. بنابراین اهمیت مهارت دوست یابی را میتوانیم ببینیم که تا چه اندازه بر سلامت روح و روان کودک و آینده او تاثیرگذار است. دوست ها در دو مرحله از زندگی اهمیت زیادی دارند در واقع هر انسان در دوران پیری به همان نسبت به دوست نیاز دارد که در کودکی؛ تا بتواند سلامت روح خود را حفظ کند.
تاثیر دوست در دوران کودکی مانند پلی است میان فرد و جامعه و در دوران پیری می تواند برای بهتر دیدن زندگی و بهره بردن از آن استفاده کند.
سیامکی اشاره می کند به این که عملی که دوست در این مراحل از زندگی انجام می دهد، هیچ عمل دیگری نمیتواند انجام دهد، می گوید: ایجاد نشاط و خوشحالی ناشی از یافتن مشترکات با یک فرد همسال در دوران کودکی و تخلیه شدن هیجانات به همراه یک دوست در دوران پیری بسیار لذت بخش است و البته یک انسان سالم در تمامی مراحل زندگی به دوست نیاز دارد تا با معاشرت با آن ها از زندگی، لذت برد و از لحاظ عاطفی و هیجانی تخلیه شود.در بسیاری از مواقع احساسات واقعی فرد در زمان کودکی یا پیری در دیدار با یک دوست خوب ابراز می گردد و محیط خانواده، همسر و آشنایان هیچ یک نمی توانند جای دوست را بگیرند.
آموزش دادن مهارت های اجتماعی
امکان همدلی، صمیمیت، ابراز وجود، توانایی کنترل هیجانات و احساس و برقراری ارتباط مثبت ازجمله راهکارهای مهم برای دستیابی به مهارت دوستیابی است. در این بین همدلی کردن نقش بخصوصی دارد و والدین می توانند با آموزش همدلی با شیوه های ساده، کودک را به دوستی با دیگران تشویق کنند.
بهتر است بدانیم که همدلی به معنای ورود به دنیای احساس دیگران است و در همدلی کودک با احساسات خود، آشنا می شود و از احساسات دیگران آگاهی می یابد و به درک درستی از احساسات دیگر افراد می رسد.برای این که یک کودک توانایی شناخت احساسات دیگران را داشته باشد ابتدا نیاز است احساسات خود را بشناسد و آن ها را تجربه کند. مثلا باید غم خراب شدن یک اسباب بازی را در طی زندگی تجربه کرده باشد تا بتواند با دوستی که اسباب بازی اش خراب شده است، همدلی کند.به همین دلیل کودکان باید احساسات مثبت و منفی را هم زمان تجربه کنند تا بتوانند حس همدلی را بیابند. والدین نیز باید به احساسات فرزندشان توجه کنند و از او بخواهند احساساتش را بیان کند و درباره آن ها حرف بزند.
همچنین نگاه والدین به مسئله دوست یابی و موقعیت اجتماعی فرد در میزان موفقیت کودک در این مسئله تاثیر بسیاری دارد و والدین باید متوجه باشند که کودک تحت تاثیر الگوی والدین خود در یافتن دوست قرار می گیرد.
پاسخ منفی را نباید دوست نداشتن معنی کرد
نوجوانانی که دریافت پاسخ منفی از دوستشان را «ترک رابطه» معنی می کنند، در کودکی به غلط از والدین خود یاد گرفته اند که دریافت پاسخ منفی از هر کسی به معنای دوست نداشتن و عدم تمایل به رابطه است، به همین دلیل توانایی نه گفتن در رابطه با دوستانشان ندارند و این تصور را دارند که اگر پاسخ منفی دهند رابطه از بین می رود. مسعود هنربخش کارشناس ارشد روانشناسی بالینی در مصاحبه با خراسان می گوید: والدین خوب و هوشیار می دانند که تفاوت هایی بین ابراز علاقه و نجات دادن وجود دارد و وظیفه آن ها این نیست که همیشه منجی کودک باشند و برای او جواب مثبت داشته باشند. و گاهی نیاز است کودکان پاسخ منفی دریافت کنند تا بدانند گاهی نیاز است خودشان مشکلاتشان را حل کنند. وی می گوید: کودکی که هیچگاه «نه» نشنیده باشد، تصور می کند برای داشتن یک رابطه سالم هرگز نباید پاسخ نه بدهد.بنابراین در رابطه با دیگران جواب نه را ترک دوستی قلمداد می کند و همواره برای دیگران پاسخ مثبت دارد و از همین مرحله بسیاری از آسیب های دوران نوجوانی شروع می شود.

مولف: لیلا هاشمی

دیدگاه خود را ارسال کنید.